Glutaminian przyspiesza wzrost złośliwych guzów mózgu (2001-09-11)

Zablokowanie wydzielania glutaminianu lub blokada jego receptorów w otaczających neuronach znacznie spowalnia wzrost guza. O tym, czy już od dawna znamy lek na złośliwego raka mózgu możemy przeczytać w "Nature Medicine".

Nowotwory mózgu, takie jak glejak, są jednymi z najbardziej śmiertelnych odmian raka. Pomimo nowoczesnych metod diagnostycznych, przeważnie od momentu diagnozy do śmierci pacjenta upływa 12 miesięcy. Złośliwe odmiany glejaka rzadko wydostają się poza mózg, ale za to atakują go bardzo szybko i agresywnie. Nim wynajdziemy lekarstwo lub terapię, ważne jest poznanie mechanizmów patologii leżących u podstaw choroby.

Zjawisko uszkadzania neuronów przez glutaminian występuje w udarach mózgu, urazach głowy, stwardnieniu rozsianym i chorobach neurodegeneracyjnych. Glutaminian jest neurotransmiterem i jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania mózgu, jednak jego nadmiar wywołuje w neuronach apoptozę - programowaną śmierć komórki.
Takahiro Takano wraz ze współpracownikami z New York Medical College odkrył, że komórki glejaka złośliwego wydzielają glutaminian, który niszczy tkankę mózgu, pozwalając nowotworowi na wzrost. Uwolniony glutaminan wywołuje w otaczającej tkance reakcje podobną do reakcji na zapalenia. Przyczynia się to do śmierci neuronów otaczających guz.

Już wcześniej z badań in vitro (na fragmentach tkanek) wiadomo było, że komórki glejaka wydzielają glutaminian, jednak nie wiązano tego ze zjawiskiem cytotoksyczności (niszczenia komórek).
Badacze zastosowali technikę bioluminescencji do obserwacji wydzielania glutaminianu w skrawkach (próbkach tkanek) i zauważyli, że nowotwory wydzielające neurotransmiter rosną o wiele szybciej. Substancje blokujące receptory NMDA (specjalne białka, które informują komórkę o obecności glutaminianu) takie, jak MK801, spowalniają wzrost guzów implantowanych do mózgu dorosłych szczurów. Wzrost ten udaje się spowolnić stosując również inne substancje wpływające na przekaźnictwo glutaminergiczne.

Jeffrey Rothstein i Henry Brem z John Hopkins University w USA podkreślają znaczenie tych badań i możliwość wykorzystania wiedzy zdobytej na szczurach w terapii ludzi. Terapia ta mogłaby się opierać na blokowaniu wydzielania glutaminianu przez komórki nowotworu lub na blokowaniu jego receptorów. Wiele tego typu leków wynaleziono w celu terapii udarów mózgu, ale nie spełniły oczekiwań badaczy. Być może właśnie te substancje, leżące od lat na półkach laboratoriów, staną się lekami na złośliwe guzy mózgu - komentują badacze.

Źródło: PAP, 06.09.2001 r.