Leczenie konwencjonalne chemioterapia (CTH)
Chemioterapia (CTH) w nowotworach OUN ma ograniczone zastosowanie. Niewielką jej skuteczność w przypadku glejaka wielopostaciowego powodują następujące czynniki:
- niska chemiowrażliwość pierwotna,
- wczesna chemiooporność wtórna,
- bariera krew-mózg,
- niekorzystne interakcje cytostatyków i innych leków (np. przeciwdrgawkowych),
- neurotoksyczność niektórych leków cytotoksycznych,
- neurotoksyczność skojarzenia niektórych leków cytotoksycznych i radioterapii (RTH).Działanie większości leków przeciwnowotworowych skierowane jest przeciwko komórkom, które często się dzielą - a więc przede wszystkim nowotworowym. Jednakże leki te nie mają działania wybiórczego i przynajmniej część cytostatyków uszkadza również prawidłowe komórki, zarówno proliferujące, jak i nieproliferujące (proliferacja to rozmnażanie, rozprzestrzenianie). Stąd liczne skutki uboczne chemioterapii. Znane jest uszkadzające działanie terapeutycznych dawek cytostatyków na układ krwiotwórczy, odpornościowy, pokarmowy, moczowy, nerwowy, na mięsień sercowy, płuca, gonady i wątrobę. Ponadto leki przeciwnowotworowe mogą działać teratogennie, embriotoksycznie, mutagennie i - paradoksalnie - onkogennie.
Kliknij! BARDZO polecam powyższą stronę! Jest tam mnóstwo wskazówek i przydatnych informacji dla osób poddanych chemioterapii.
Rodzaje chemioterapii
Chemioterapia indukcyjna - stosowana w celu zmniejszenia masy nowotworu i stworzenia warunków do paliatywnego leczenia operacyjnego (w przypadku nowotworów pierwotnie nieoperacyjnych).
Chemioterapia neoadjuwantowa (przed zabiegiem operacyjnym) - stosowana jako leczenie skojarzone przed radykalnym zabiegiem operacyjnym nowotworów pierwotnie operacyjnych (nie należy mylić z chemioterapią indukcyjną).
Chemioterapia paliatywna - leczenie nieoperacyjnych postaci nowotworów, w celu zmniejszenia lub zapobieżenia występowaniu objawów związanych z zaawansowanym nowotworem.
Chemioterapia uzupełniająca (adjuwantowa) - stosowana jako leczenie skojarzone po radykalnym zabiegu operacyjnym.
----
Leki
Do grupy leków przechodzących we względnie wysokim stopniu przez barierę krew-mózg należą:
pochodne nitrozomocznika:
- karmustyna (BCNU)
- lomustyna (CCNU)
- nimustyna (ACNU)
oraz:
- prokarbazyna (PCB)
- temozolomid (TMZ)Nie wykazano przewagi chemioterapii wielolekowej nad monoterapią (może z wyjątkiem programu PCV).
Monoterapie
- CCNU w dawce 100-130 mg/m2 po co 6 tygodni
- BCNU 200-240 mg/m2 iv jednorazowo (alternatywnie 80 mg/m2 iv przez 3 kolejne dni co 6 tygodni), a w wybranych przypadkach
- TMZ w dawce 200 mg/m2 po przez 5 kolejnych dni co 4 tygodnie.Terapia wielolekowa - PCV
Program PCV to równoczesne podawanie prokarbazyny, lomustyny i winkrystyny. Program PCV zwykle zawiera CCNU - 110 mg/m2 po w dniu 1, PCB - 60 mg/m2 po w dniach 8-21 i VCR - 1.4 mg/m2 (maksymalnie 2 mg) w dniach 8 i 29 (cykle powtarzane co 6-8 tygodni).----
Arabinozyd cytozyny (ARA-C)
- w budowie -
Karmustyna (ang. carmustine, BCNU)
- w budowie -
Lomustyna (ang. lomustine, CCNU)
Związek alkilujący, "przyczepia się" do jednego z łańcuchów DNA komórki nowotworowej, uniemożliwiając jej podział.
Najczęstsze skutki uboczne:
- zmęczenie i osłabienie,
- zaburzenie funkcji krwiotwórczej szpiku kostnego (spadek liczby białych i czerwonych krwinek oraz płytek krwi),
- mdłości i wymioty,
- lomustyna także reaguje z alkoholem,
- bezpłodność.Metotreksat (ang. methotrexate, MTX)
- w budowie -
Nimustyna
- w budowie -
Prokarbazyna (ang. procarbazine, PCB)
Wstrzymuje wzrost nowotoworu w ten sposób, iż blokuje wytwarzanie białek i DNA przez komórki nowotworu, co uniemożliwia im wzrost i namnażanie się.
Najczęstsze skutki uboczne:
- zmęczenie i osłabienie,
- zaburzenie funkcji krwiotwórczej szpiku kostnego (spadek liczby białych i czerwonych krwinek oraz płytek krwi),
- mdłości i wymioty oraz utrata apetytu,
- prokarbazyna reaguje z alkoholem i niektórymi produktami spożywczymi, powodując bóle głowy, trudności w oddychaniu, nadmierne pocenie, omdlenia...
- symptomy podobne jak w przypadku grypy (gorączka, dreszcze, pocenie, ból),
- bezpłodność.Wraz z PCB nie należy przyjmować jakichkolwiek dostępnych bez recepty leków bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem. Prokarbazyna może mieć negatywny wpływ na rozwój płodu.
Temozolomid
(ang. temozolomide, nazwy handlowe: Temodal(R), Temodar(R))Jest to chemioterapeutyk stosowany w leczeniu glejaka wielopostaciowego oraz skąpodrzewiaka - doustny cytostatyk z grupy pochodnych imidazotetrazyn, budową przypominający prokarbazynę i dakarbazynę, związek alkilujący. Małe rozmiary i właściwości lipofilne powodują, że dobrze przenika barierę krew-mózg, osiągając w płynie mózgowo-rdzeniowym 30 proc. stężenia w surowicy. Jego działanie polega na uniemożliwieniu komórkom nowotowru tworzenia nowego DNA, a tym samym podziałów, czyli mnożenia się.
In vitro Temozolomid wykazuje aktywność w glejakach złośliwych, czerniaku, raku piersi, jajnika, stercza, jelita grubego, niedrobnokomórkowym raku płuca, międzybłoniaku opłucnej, chłoniakach i mięsakach. Najwyższą aktywność wykazuje w glejakach i czerniaku złośliwym. Temozolomid w formie doustnej umożliwia długotrwałe leczenie chorych z nawrotowymi glejakami złośliwymi i przerzutami czerniaka do mózgu, wykazując umiarkowaną skuteczność przy akceptowalnej toksyczności.
Zwykle nie podaje się Temodalu dłużej niż przez 6 miesięcy z rzędu - ze względu na skutki uboczne w postaci spadku ilości czerwonych i białych ciałek oraz płytek krwi. Także ze względu na toksyczność tak długo przyjmowanej chemii - po tym czasie wyrządzić może ona więcej szkód niż przynieść pożytku - cierpią na tym szczególnie płuca i wątroba.
Należy zachować szczególną ostrożność w równoczesnym stosowaniu Temodalu i wielu preparatów, m.in.:
- leków przeciwwirusowych - acyclovir (np. Zovirax) , ganciclovir, AZT itp.
- leków przeciwdrgawkowych
- doustnych leków przeciwcukrzycowych
- antybiotyków doustnych i w zastrzykach
- leków psychotropowych
- leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych z wyjątkiem pochodnych narkotyków
- niektórych antydepresantów
- interferonu alfa
- innych leków przeciwnowotworowych.
(tłumaczenie własne - czyli być może niezbyt fachowe, opracowano na podstawie pełniejszej listy zamieszczonej na http://www.drugs.com/cons/Temozolomide.html)
Stosowanie temozolomidu po wcześniejszej chemio- i/lub radioterapii może zwiększyć niszczący wpływ tych terapii na krew.
Istnieją już testy pozwalające przewidzieć, czy u danego pacjenta zastosowanie Temodalu może się powieść (tu informacja - po angielsku).
Obecna detaliczna cena brutto jednego cyklu 5 x 250 mg: 9267.37 zł (wg wyceny NFZ - 7675,75, zob. tu)
ULOTKA INFORMACYJNA DLA PACJENTA
(wersja angielska, dużo bardziej szczegółowa tu, plik w formacie pdf)Przed rozpoczęciem przyjmowania preparatu należy uważnie przeczytać ulotkę. Ulotkę należy zachować. Konieczne może być jej ponowne przeczytanie. W celu wyjaśnienia dodatkowych wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Preparat, którego dotyczy ulotka, został przepisany przez lekarza dla konkretnego pacjenta. Leku tego nie należy odstępować innym osobom, gdyż może on okazać się dla nich niebezpieczny, nawet jeżeli objawy ich choroby są podobne.
Ulotka zawiera następujące punkty:
1. Co to jest Temodal i w jakim celu jest stosowany.
2. Informacje, o których należy pamiętać przed zastosowaniem preparatu Temodal.
3. Możliwe działania niepożądane.
4. Sposób przechowywania preparatu Temodal.Temodal Temozolomidum kapsułki twarde, 250 mg - substancją aktywną jest temozolomid 250 mg - preparat zawiera ponadto inne składniki, takie jak: bezwodna laktoza, sól sodowa glikolanu skrobi, dwutlenek krzemu koloidalny, kwas winowy, kwas stearynowy. Otoczka kapsułki zawiera: żelatynę, dwutlenek tytanu, laurylosiarczan sodu. Kapsułka posiada czarny nadruk wykonany atramentem farmaceutycznym zawierającym: szelak, glikol propylenowy, wodorotlenek amonu, wodorotlenek potasu, czarny tlenek żelaza (E 172).
Właściciel świadectwa rejestracyjnego: Schering-Plough Central East AG Tópferstrasse 5 6004 Lucernę Szwajcaria
1. CO TO JEST TEMODAL l W JAKIM CELU JEST STOSOWANY?
Preparat Temodal 250 mg kapsułki jest dostępny w szklanych bursztynowych butelkach zawierających 5 lub 20 kapsułek. Temodal jest lekiem przeciwnowotworowym. Preparat Temodal jest przeznaczony do leczenia pacjentów ze specyficzną postacią guza mózgu (glejak wielopostaciowy lub gwiaździak anaplastyczny wykazujących wznowy lub progresję po standardowym leczeniu).
2. INFORMACJE, O KTÓRYCH NALEŻY PAMIĘTAĆ PRZED ZASTOSOWANIEM PREPARATU TEMODAL
Preparatu Temodal nie należy stosować w przypadku:
- nadwrażliwości (alergii) na temozolomid lub inne składniki preparatu Temodal.
- występowania reakcji nadwrażliwości na dakarbazynę (DTIC).
- znacznego zmniejszenia liczebności niektórych komórek krwi.Kiedy należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu preparatu Temodal:
- jeśli przed rozpoczęciem leczenia lub w jego trakcie wystąpi niedokrwistość (zmniejszona liczba krwinek) lub problemy z krzepnięciem krwi. W takim przypadku lekarz może zmniejszyć dawkę, przerwać leczenie lub zastosować inne leki. Decyzję o konieczności zmiany sposobu leczenia podejmie lekarz. W niektórych przypadkach konieczne może być przerwanie leczenia preparatem Temodal. W celu oceny stanu zdrowia często będą prowadzone badania krwi.
- w przypadku występowania częstych wymiotów przed lub w czasie leczenia, należy poprosić lekarza o zastosowanie środków zapobiegających wymiotom. Najbardziej dogodną porą przyjmowania preparatu Temodal jest okres kiedy nie występują wymioty. Jeśli po przyjęciu leku wystąpią wymioty nie należy przyjmować tego samego dnia drugiej dawki.
- nie należy otwierać kapsułki. Jeśli kapsułka jest uszkodzona należy unikać kontaktu proszku ze skórą, oczami lub nosem. Unikać wdychania proszku. W razie przypadkowego dostania się proszku do oczu lub nosa należy spłukać je wodą.
- preparat Temodal może być stosowany u dzieci w wieku 3 lat i starszych. Brak doświadczeń ze stosowaniem preparatu Temodal u dzieci przed ukończeniem 3 lat.
- mężczyźni leczeni preparatem Temodal powinni stosować skuteczne środki antykoncepcyjne oraz unikać poczęcia dziecka w ciągu 6 miesięcy po zakończeniu leczenia. Ze względu na możliwość wystąpienia nieodwracalnej bezpłodności w wyniku leczenia preparatem Temodal, należałoby rozważyć kriokonserwację nasienia przed rozpoczęciem leczenia.Ciąża
Należy poinformować lekarza o istnieniu ciąży. Preparat Temodal nie powinien być stosowany przez kobiety w okresie ciąży oraz matki karmiące. Podczas leczenia preparatem Temodal zarówno kobiety jak i mężczyźni powinni stosować skuteczne środki antykoncepcyjne.Karmienie piersią
Nie należy stosować preparatu Temodal podczas karmienia piersią.Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń mechanicznych
W czasie stosowania preparatu Temodal może wystąpić uczucie zmęczenia lub senności. W takim przypadku nie należy prowadzić pojazdów mechanicznych ani obsługiwać urządzeń.Ważna informacja na temat jednego ze składników preparatu Temodal
Każda kapsułka zawiera niewielką ilość laktozy.Stosowanie z innymi lekami
Należy poinformować lekarza lub farmaceutę o przyjmowaniu aktualnie lub w ostatnim okresie jakiegokolwiek innego leku nawet z grupy leków dostępnych bez recepty.3. JAK NALEŻY PRZYJMOWAĆ PREPARAT TEMODAL
Lekarz określa odpowiednią dla danego chorego dawkę preparatu Temodal, opierając się na wymiarach ciała (wzrost i masa) i w zależności od tego czy wcześniej chory był poddany chemioterapii. W celu zapobiegania lub ograniczenia wymiotów możliwe jest otrzymanie także innych leków do stosowania przed i/lub po przyjęciu preparatu Temodal. Przepisaną dawkę preparatu Temodal należy przyjmować raz na dobę przez pięć dni. Lek stosować na pusty żołądek, na przykład, co najmniej na jedną godzinę przed planowanym spożyciem śniadania. Nie należy otwierać ani rozgryzać kapsułek. Należy połknąć kapsułkę w całości, popijając szklanką wody. W zależności od reakcji chorego na preparat Temodal, nowy cykl leczenia rozpocznie się po 28 dniach. W następnym cyklu lek należy przyjmować również raz na dobę przez 5 dni. Przed każdym cyklem leczenia krew chorego zostanie poddana badaniom w celu ustalenia, czy dawka preparatu Temodal powinna być zmieniona.
Co należy zrobić w przypadku przyjęcia za dużej ilości kapsułek
Preparat Temodal powinien być przyjmowany zgodnie z zaleceniami lekarza. Jeśli przypadkowo chory przyjmie więcej kapsułek preparatu Temodal niż to zostało zalecone, należy zasięgnąć porady lekarza lub farmaceuty.Co należy zrobić w przypadku pominięcia dawki leku
Pominiętą dawkę leku należy przyjąć możliwie jak najszybciej, w ciągu tego samego dnia. Jeśli lek nie został przyjęty w ciągu całego dnia, należy zasięgnąć porady lekarza. Nie należy podwajać następnej dawki bez wyraźnego zalecenia lekarza.4. MOŻLIWE DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE
Preparat Temodal podobnie jak wszystkie leki może powodować działania niepożądane. Leczenie preparatem Temodal może spowodować zmniejszenie liczby niektórych komórek krwi. Może to spowodować zwiększone występowanie siniaków lub krwawień, niedokrwistość, gorączkę i/lub obniżoną odporność na zakażenia. Lekarz powinien zlecić regularną kontrolę krwi, w celu wykrycia jakichkolwiek zmian i zadecydować czy jest potrzebne jakiekolwiek specyficzne leczenie. W niektórych przypadkach dawka preparatu Temodal zostanie zmniejszona lub leczenie zostanie przerwane. Pojawić się mogą następujące działania niepożądane, które mogą wymagać interwencji lekarza: nudności (uczucie mdłości), wymioty, zmęczenie, zaparcie, ból głowy, utrata apetytu lub masy ciała, biegunka, bezsenność, gorączka, wysypka, osłabienie, bóle, zawroty głowy, zadyszka, rozstrój żołądka, łysienie, dreszcze, swędzenie, złe samopoczucie, zmiana odczucia smaku, mrowienie. W przypadku zaobserwowania działań niepożądanych nie wymienionych w ulotce, należy poinformować o nich lekarza lub farmaceutę.
5. SPOSÓB PRZECHOWYWANIA PREPARATU TEMODAL
Lek przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Nie stosować leku po upływie daty ważności podanej na opakowaniu bezpośrednim i zewnętrznym. Nie przechowywać w temperaturze powyżej 30°C. Należy poinformować farmaceutę o jakichkolwiek zmianach w wyglądzie kapsułek.
DATA OSTATNIEGO ZATWIERDZENIA ULOTKI CZERWIEC 2000
DALSZE INFORMACJE
W celu uzyskania dalszych informacji należy skontaktować się z lokalnym przedstawicielem posiadacza Świadectwa Rejestracji preparatu Temodal: Schering-Plough Central East AG Oddział w Warszawie, ul. Migdałowa 4, tel. (22) 645-11-20.
----
Winkrystyna (ang. vincristine, VCR)
Jest to środek przeciwmitotyczny (przeciwdziała podziałom komórek nowotworu), podawany dożylnie.
Najczęstsze skutki uboczne stosowania leku to
- zmęczenie i osłabienie,
- zaburzenie funkcji krwiotwórczej szpiku kostnego (spadek liczby białych i czerwonych krwinek oraz płytek krwi),
- zatwardzenia,
- u dzieci gorączka,
- negatywny wpływ na układ nerwowy: bóle oraz drętwienia palców rąk i stóp (zwłaszcza opuszek), trudności z wykonywaniem czynności precyzyjnych (zapinanie guzików, nawlekanie nitki na igłę), skłonność do zaparć, "opadanie" stopy (np. zawadzanie nią przy wchodzeniu na krawężnik),
- problemy z płodnością.Objawy te zwykle samoistnie ustępują po zakończeniu chemioterapii i rzadko wymagają istotnej interwencji. Winkrystyna rzadziej powoduje łysienie, nudności i wymioty, czasem wywołuje reakcje skórne. Lek może mieć negatywny wpływ na rozwój płodu.
dodano/zmieniono:
; przez: moto_kate;
źródła: http://www.onkologia.termedia.pl/showabstract.php?id=1737,
http://www.temodar.com/,
http://www.puo.pl/ksiazka/nowotwory_ukladu_nerwowego.pdf;
konsultacja merytoryczna: -